Procedura przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich w Instytucie Genetyki Człowieka PAN dostosowana do ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 18 marca 2011 r.

I Zasady ogólne

  1. Przyjęte ustalenia oparto na obowiązujących przepisach: Ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595, z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 oraz z 2010 r. Nr 96, poz. 620 i Nr 182, poz. 1228), ze zmianami wynikającymi z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 18 marca 2011 r.
  2. Wszystkie głosowania w sprawie przewodu doktorskiego, przeprowadzane są w trybie tajnym, a protokoły Komisji Skrutacyjnej, z wynikami głosowania, stanowią załączniki dokumentacji poszczególnych etapów postępowania.
  3. Uchwały zapadają bezwzględną większością głosów, przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby uprawnionych do głosowania.
  4. Do głosowania nad podjęciem uchwał w sprawie przewodu doktorskiego uprawnieni są członkowie Rady Naukowej, z tytułem naukowym profesora lub stopniem naukowym doktora habilitowanego oraz promotor i recenzenci rozprawy doktorskiej.
  5. Warunkiem wszczęcia przewodu doktorskiego jest posiadanie wydanej lub przyjętej do druku publikacji naukowej w formie książki lub co najmniej jednej publikacji naukowej w recenzowanym czasopiśmie naukowym o zasięgu co najmniej krajowym, określonym przez ministra właściwego do spraw nauki na podstawie przepisów dotyczących finansowania nauki lub w recenzowanym sprawozdaniu z międzynarodowej konferencji naukowej.

 

II Rozstrzygnięcia szczegółowe

  1. Stopień naukowy doktora nadaje się osobie, która:
    1. posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera, lekarza lub inny równorzędny;
    2. zdała egzaminy doktorskie w zakresie określonym przez Radę Naukową Instytutu;
    3. przedstawiła i obroniła rozprawę doktorską;
    4. zdała egzamin z nowożytnego języka obcego lub posiada certyfikat potwierdzający znajomość nowożytnego języka obcego.
  2. Egzaminy doktorskie są przeprowadzane w zakresie:
    1. dyscypliny podstawowej odpowiadającej tematowi rozprawy doktorskiej;
    2. dyscypliny dodatkowej;
    3. obcego języka nowożytnego, w przypadku gdy osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora nie posiada certyfikatu potwierdzającego znajomość języka obcego.
  3. Rozprawa doktorska, przygotowywana pod opieką promotora albo pod opieką promotora i promotora pomocniczego (art. 20.1), powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej oraz umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej (art. 13.1).
  4. Rozprawa doktorska może mieć formę maszynopisu książki, książki wydanej lub spójnego tematycznie zbioru rozdziałów w książkach wydanych, spójnego tematycznie zbioru artykułów opublikowanych lub przyjętych do druku w czasopismach naukowych, określonych przez ministra właściwego do spraw nauki na podstawie przepisów dotyczących finansowania nauki.
  5. Rozprawę doktorską może stanowić praca projektowa, konstrukcyjna, technologiczna.
  6. Rozprawę doktorską może także stanowić samodzielna i wyodrębniona część pracy zbiorowej, jeżeli wykazuje ona indywidualny wkład kandydata przy opracowywaniu koncepcji, wykonywaniu części eksperymentalnej, opracowaniu i interpretacji wyników tej pracy.
  7. Za zgodą Rady Naukowej, rozprawa doktorska może być przedstawiona w języku innym niż polski.
  8. Rozprawa doktorska powinna być opatrzona streszczeniem w języku angielskim, a rozprawa doktorska przygotowana w języku obcym również streszczeniem w języku polskim. W przypadkach, gdy rozprawa doktorska nie ma formy pisemnej powinna być opatrzona opisem w języku polskim i angielskim.
  9. Streszczenie rozprawy doktorskiej łącznie z recenzjami zamieszcza się na stronie internetowej Instytutu. Streszczenie rozprawy doktorskiej zamieszcza się w dniu podjęcia przez Radę Naukową Instytutu uchwały o przyjęciu rozprawy doktorskiej, a recenzje w dniu ich przekazania przez recenzentów. Streszczenie rozprawy i recenzje pozostają na stronie internetowej co najmniej do dnia nadania stopnia doktora. Warunek zamieszczenia streszczenia rozprawy doktorskiej i recenzji nie dotyczy rozprawy doktorskiej, której przedmiot jest objęty ochroną informacji niejawnych.
  10. Recenzje podlegające zamieszczeniu na stronie internetowej przekazuje się niezwłocznie po ich złożeniu do Centralnej Komisji w celu ich opublikowania w Biuletynie Informacji Publicznej.

 

III Etapy przewodu doktorskiego

W oparciu o obowiązujące przepisy, dotyczące przeprowadzenia przewodu doktorskiego, wydzielono następujące etapy:

  1. Dyrektor Instytutu, po ocenieniu przyjętych dokumentów, zgłasza Radzie Naukowej propozycję otwarcia przewodu doktorskiego i ustalenia promotora. Rada Naukowa powołuje w głosowaniu jawnym komisje przeprowadzające egzaminy doktorskie. (Komisje przeprowadzające egzaminy i komisje doktorskie mogą być powołane różnoczasowo).

    W skład komisji przeprowadzającej egzaminy doktorskie:

    • w zakresie dyscypliny podstawowej wchodzą co najmniej 4 osoby posiadające tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie dziedziny i dyscypliny naukowej odpowiadającej tematyce rozprawy doktorskiej, w tym promotor lub promotorzy; w skład komisji mogą wchodzić ponadto recenzenci rozprawy doktorskiej,
    • w zakresie dyscypliny dodatkowej – co najmniej 3 osoby, w tym co najmniej 1 posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie dziedziny i dyscypliny naukowej odpowiadającej temu egzaminowi,
    • w zakresie języka obcego nowożytnego – co najmniej 3 osoby, w tym co najmniej 1 osoba nauczająca tego języka w szkole wyższej.

    Rada Naukowa może powołać pięcioosobową komisję do przyjęcia i przeprowadzania obrony rozprawy doktorskiej zwaną „komisją doktorską” spośród członków Rady Naukowej posiadających tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej. W skład „komisji doktorskiej” wchodzą ponadto recenzenci i promotor lub promotorzy. W głosowaniu jawnym wyłoniony zostaje przewodniczący komisji.

  2. Po złożeniu przez doktoranta egzaminów doktorskich, z pozytywnymi wynikami oraz po uzyskaniu pozytywnych recenzji, „komisja doktorska”, podejmuje uchwałę, w głosowaniu tajnym, o dopuszczeniu do publicznej obrony rozprawy doktorskiej, o czym powiadamiane są inne placówki, upoważnione do nadawania stopnia doktora w danej dyscyplinie naukowej.
  3. Obrona rozprawy doktorskiej odbywa się publicznie, przed „komisją doktorską” lub na posiedzeniu Rady Naukowej. Obrona następnie oceniana jest na posiedzeniu niejawnym, a w głosowaniu tajnym zapada decyzja o jej przyjęciu. W przypadku obrony rozprawy doktorskiej przed komisją doktorską, w posiedzeniu niejawnym i głosowaniu tajnym o jej przyjęciu mogą wziąć udział obecni członkowie Rady Naukowej.
  4. „Komisja doktorska” przedstawia Radzie Naukowej, pod głosowanie tajne, wniosek o nadania doktorantowi stopnia doktora nauk medycznych w zakresie biologii medycznej oraz wniosek o ewentualne wyróżnienie rozprawy stosowną nagrodą.

 

IV Charakterystyka poszczególnych etapów przewodu doktorskiego

Etap pierwszy

  1. Kandydat do stopnia doktora nauk medycznych przedkłada, dyrektorowi Instytutu następujące dokumenty:
    • prośbę o otwarcie przewodu doktorskiego, propozycję osoby promotora oraz przedmiotów egzaminów doktorskich;
    • proponowany temat i koncepcję pracy doktorskiej z podaniem celu pracy, metodyki wraz ze spisem literatury;
    • opinię naukową wystawioną przez opiekuna naukowego posiadającego stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł naukowy;
    • życiorys, z uwzględnieniem dotychczasowej pracy naukowej;
    • spis publikacji;
    • uwierzytelniony odpis dyplomu ukończenia studiów wyższych;
    • kwestionariusz osobowy;
    • oświadczenie o zwrocie kosztów, związanych z przewodem doktorskim, jeśli kandydat nie jest pracownikiem Instytutu;
    • informację o przebiegu przewodu doktorskiego, jeżeli uprzednio kandydat ubiegał się o nadanie stopnia naukowego doktora w innej jednostce naukowej.
  2. Rada Naukowa rozpatruje wniosek, otwiera przewód doktorski i ustala promotora rozprawy doktorskiej. Następnie, w głosowaniach jawnych:
  3. Jeśli w rozprawie doktorskiej wykorzystywane są wyniki pracy zbiorowej, do wymienionych dokumentów należy załączyć oświadczenie współautorów pracy, w tym również kandydata, określające ich udział w opracowaniu.
    1. spośród członków Rady Naukowej, posiadających tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej, powołuje pięcioosobową „komisję doktorską”, w której skład wchodzą ponadto recenzenci rozprawy doktorskiej oraz promotor lub promotorzy.
    2. ustala trzy egzaminy doktorskie, w zakresie: dyscypliny podstawowej, odpowiadającej tematowi rozprawy doktorskiej (tzw. egzamin kierunkowy), dyscypliny dodatkowej i języka obcego nowożytnego.
  4. Promotorem w przewodzie doktorskim oraz recenzentem rozprawy doktorskiej może być osoba, posiadająca tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki. W przewodach doktorskich prowadzonych w ramach współpracy międzynarodowej, można powołać kopromotora. Promotorem pomocniczym w przewodzie doktorskim, który pełni istotną funkcję pomocniczą w opiece nad doktorantem, w tym w szczególności w procesie planowania badań, ich realizacji i analizy wyników może być osoba posiadająca stopień doktora w zakresie danej dyscypliny i nie posiadająca uprawnień do pełnienia funkcji promotora w przewodzie doktorskim. Promotorem w przewodzie doktorskim może być osoba będąca pracownikiem zagranicznej szkoły wyższej lub instytucji naukowej, jeżeli Rada Naukowa Instytutu uzna, że osoba ta jest wybitnym znawcą problematyki, której dotyczy rozprawa doktorska.
  5. W przypadku niemożności pełnienia obowiązków przez członka Komisji, zmienia się odpowiednio skład Komisji.
  6. W terminie dwóch tygodni od posiedzenia Rady Naukowej, na którym podjęto uchwałę o otwarciu przewodu doktorskiego lub o odmowie otwarcia, kandydat otrzymuje odpowiednią informację.
  7. Rada Naukowa w głosowaniu tajnym, wybiera dwóch recenzentów pracy doktorskiej spośród osób zatrudnionych w szkole wyższej lub jednostce organizacyjnej innej niż ta, której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora i niebędących członkami Rady Naukowej Instytutu. Recenzentem rozprawy doktorskiej może być osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub osoba, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a, prowadząca działalność naukową lub dydaktyczną w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej. Recenzentem rozprawy doktorskiej może być osoba będąca pracownikiem zagranicznej szkoły wyższej lub instytucji naukowej, niespełniająca wymogów określonych w ust. 6, jeżeli Rada Naukowa Instytutu uzna, że osoba ta jest wybitnym znawcą problematyki, której dotyczy rozprawa doktorska.

Etap drugi

  1. Egzaminy doktorskie
    1. Egzaminy powinny być złożone przed przyjęciem rozprawy doktorskiej.
    2. Egzaminy składane są przed komisjami przeprowadzającymi egzaminy doktorskie.
    3. Wymóg posiadania tytułu naukowego lub stopnia naukowego doktora habilitowanego przez członków komisji egzaminacyjnej, nie dotyczy egzaminatorów z języka obcego nowożytnego.
    4. Terminy egzaminów doktorskich ustala przewodniczący Rady Naukowej w porozumieniu z komisjami.
    5. Termin egzaminu z dyscypliny podstawowej ustalany jest po otrzymaniu obydwu recenzji rozprawy doktorskiej.
    6. W przypadku niezadowalającego wyniku egzaminu, kandydat może tylko raz ubiegać się o powtórne jego złożenie, nie wcześniej jednak niż po upływie trzech miesięcy (D.U.; par. 3, ust. 4).
    7. Z przebiegu egzaminów przewodniczący Komisji sporządza protokół.
  2. Rozprawa doktorska powinna być złożona promotorowi w 5 egzemplarzach w druku lub maszynopisie. Promotor przekazuje ją przewodniczącemu „komisji doktorskiej”, która po zapoznaniu się z pracą podejmuje decyzję o oddaniu przez dyrektora Instytutu pracy do recenzji:
    1. Recenzja rozprawy doktorskiej powinna zawierać ocenę jej wartości naukowej, wraz z uzasadnieniem, a w szczególności opinię, czy praca odpowiada warunkom określonym w art. 11 ustawy. Może ona również zawierać wnioski dotyczące ewentualnego uzupełnienia lub poprawienia rozprawy, jednak, po zastosowaniu przez doktoranta sugestii recenzenta, poprawiona praca wymaga ponownej recenzji.
    2. Recenzent winien przedstawić recenzję nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia jej otrzymania.
    3. W przypadku, kiedy jedna recenzja jest pozytywna a druga negatywna, powoływany jest, przez Radę Naukową, trzeci recenzent, który jeszcze raz ocenia rozprawę doktorską.
  3. „Komisja doktorska”, po zapoznaniu się z rozprawą oraz ocenami promotora i recenzentów, w głosowaniu tajnym, podejmuje uchwałę w sprawie przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczeniu doktoranta do jej publicznej obrony.
  4. Jeżeli „komisja doktorska” nie przyjęła rozprawy doktorskiej i nie dopuściła do jej publicznej obrony, sprawę rozstrzyga Rada Naukowa, na najbliższym posiedzeniu.
  5. Rozprawa, która nie została przyjęta, nie może być podstawą do ubiegania się o nadania stopnia naukowego doktora w innych placówkach.
  6. O terminie i miejscu obrony rozprawy doktorskiej, z udziałem promotora i recenzentów, powiadamiane są placówki, uprawnione do nadania stopnia naukowego doktora w danej dyscyplinie naukowej. W zawiadomieniach należy podać miejsce, gdzie została złożona do wglądu rozprawa doktorska. W Instytucie wywieszone zostaje ogłoszenie, na co najmniej 10 dni przed terminem obrony.

Etap trzeci

Obrona rozprawy doktorskiej – program:

  1. Przewodniczący „komisji doktorskiej”
    1. otwiera publiczne posiedzenie komisji,
    2. powołuje sekretarza,
    3. odczytuje informację o przebiegu poszczególnych etapów przewodu doktorskiego,
    4. prosi promotora o przedstawienie doktoranta.
  2. Promotor przedstawia doktoranta i jego dorobek naukowy.
  3. Doktorant przedstawia główne tezy rozprawy doktorskiej.
  4. Recenzenci przedstawiają swoje recenzje. W razie nieobecności recenzenta, recenzję odczytuje przewodniczący „komisji doktorskiej”.
  5. Przewodniczący otwiera dyskusję.
  6. Doktorant ustosunkowuje się do opinii recenzentów, pytań i wypowiedzi dyskutantów.
  7. Przewodniczący zwraca się do recenzentów i dyskutantów z pytaniem, czy odpowiedzi doktoranta były zadowalające. Na tym kończy się publiczna obrona rozprawy doktorskiej.
  8. Po zakończeniu obrony rozprawy doktorskiej, „komisja doktorska” lub Rada Naukowa, podczas niejawnego posiedzenia, w głosowaniu tajnym, uchwala wniosek o nadanie (lub odmowie nadania) kandydatowi stopnia doktora nauk medycznych.
  9. Po zakończeniu części niejawnej posiedzenia, przewodniczący oznajmia doktorantowi wobec wszystkich obecnych, że „komisja doktorska”, po dokonaniu oceny przebiegu obrony, w wyniku tajnego głosowania, postanowiła wystąpić do Rady Naukowej z wnioskiem o nadanie doktorantowi stopnia doktora nauk medycznych.

Etap czwarty

  1. Z przebiegu obrony rozprawy doktorskiej sporządzany jest protokół z dokładnym zapisem dyskusji.
  2. Prawomocną decyzję o nadaniu stopnia naukowego doktora podejmuje Rada Naukowa, w głosowaniu tajnym, większością głosów. Uchwała o nadaniu stopnia naukowego doktora staje się prawomocna z chwilą jej podjęcia.
  3. Osoba, której nadano stopień doktora otrzymuje dyplom doktorski.
  4. Rozprawa doktorska może zostać wyróżniona, jeżeli:
    1. Przynajmniej jeden z recenzentów zgłosił i zamieścił w recenzji wniosek o wyróżnienie pracy.
    2. Komisja ds. przewodu doktorskiego, podczas niejawnej części obrony rozprawy doktorskiej, w głosowaniu tajnym, większością głosów poparła wniosek.
    3. Rada Naukowa, w głosowaniu tajnym, większością głosów, zatwierdziła wniosek Komisji ds. przewodu doktorskiego.
    4. Wysokość nagrody określa dyrektor Instytutu.